Neem eens een willekeurig praatprogramma op de TV in gedachten. Slechts bij uitzondering kunnen goede gespreksleiders voorkomen, dat de deelnemers door elkaar heen praten. Daar hebben we in onze comparities gelukkig meestal geen last van. We komen echter uit het Westen in de Loge met gewoontes en conditioneringen die we in het Westen “oplopen”. Op de Mozaïeke Vloer moeten we meestal “vechten” om aan het woord te komen. Dat leidt er toe dat we tijdens het betoog van degene waar we naar luisteren, al moeten beoordelen of we het met de spreker eens zijn of niet. Op basis van dat oordeel moeten we ons antwoord klaar hebben op het moment dat we er tussen kunnen komen. Dit is geen oordeel, laat staan een veroordeling, maar een waarneming . Voelt u zich dus niet aangevallen. Het overkomt ons allemaal. Als ik met de beste bedoelingen naar mijn logeavond ga, dan kom ik tijdens de comparitie soms in de buurt van echt luisteren. In de 7^de graad ben ik al weer helemaal ingekapseld in de gewoonten, die de maatschappij mij leert, opdringt bijna. Tijdens het praten van mijn gesprekspartner moet ik me voorbereiden op mijn deel van het gesprek, mijn antwoord of tegenargument.

 

In een Collegium Masonicum mogen we niet reageren op de vorige spreker. We hoeven dus niet te oordelen of we het er mee eens zijn om ons voor te bereiden op een kritische of instemmende reactie. Daardoor ontstaat ruimte in onze geest. We kunnen luisteren met onze wijsheidsgeest in plaats van met onze kritische geest. Luisteren met een kritische geest wordt in het Westen meestal van ons verwacht en zelfs gewaardeerd. Dat zijn we dus gewend, daarin zijn we geoefend. “Oordelen” beïnvloedt onze “awareness” (betekent net iets meer dan bewustzijn) negatief. Als we een oordeel hebben geveld kunnen we minder goed  luisteren.

Door de structuur van het CM trad bij mij een verandering op in luistervaardigheid. Het was net of ik een aantal lagen dieper kon horen, dan alleen de woorden die gezegd werden. De verandering in luisterhouding trad bij mij niet direct om 10 uur al op. Het moest even wennen. Toen ik even later mijn geest open voelde gaan, ervoer ik dat als één van de geheimen van de Vrijmetselarij. Daar hoop ik ook eens een keer met u over te kunnen praten, omdat we het allebei al weten.

 

Hoorde ik het goed? Hoorde ik u zeggen: “Dat is toch het essentiële verschil tussen discussiëren en compareren, dat doen we toch altijd zo?” Misschien heeft u wel gelijk en is ook het Collegium Masonicum niets bijzonders.